Cisy


 

cisy

Cis to roślina której historia sięga bardzo daleko wstecz. W średniowieczu ceniono go głównie za wysokiej jakości drewno , które stanowiło idealny materiał do produkcji takich elementów ekwipunku militarnego jak łuki. Nadmierne jednak zainteresowanie wykorzystywania cisu w takich celach doprowadziło do   wydania prze Władysława Jagiełło w 1423 r.  dekretu zakazującego ścinania cisów. Jest to prawdopodobnie pierwsza roślina podlegająca ochronie prawnej w naszej historii.  Skutkiem tego ograniczono eksport cisu, a my prawdopodobnie możemy podziwiać jedne z najstarszych roślin tego gatunku w Europie. Tak, to nie pomyłka, bo o ile opisany we wcześniejszym wpisie bukszpan określiłem jako długowieczną roślinę , to cis w tej kategorii roślin zajmuje pole position. Najstarsze egzemplarze cisu liczą sobie nawet 3  tysiące lat!!! W Polsce prawdopodobnie najstarszy egzemplarz znajduje się Henrykowie Lubańskim (województwo dolnośląskie, powiat lubański, gmina Lubań). Jego wiek określany jest na 1300 lat i podejrzewam ,że jeszcze wiele życia przed nim. Myślę, że gdyby mógł mówić to opowiedział by nam wiele historii. Abstrahując jednak od jego niekwestionowanej długowieczności, uważam go za bardzo pożyteczną roślinę dekoracyjną, która podlega niestety w coraz większym stopniu ostracyzmowi kompozycyjnemu. Ta roślina, podobnie jak bukszpan jest idealnym materiałem budulcowym wszelkiego rodzaju formowanych żywopłotów oraz topiarów. Podobnie do bukszpanu, jest to roślina świetnie tolerująca formowanie i odznaczająca się  silnymi zdolnościami regeneracyjnymi.

cisy1

 

 

 

Twórcy ogrodów barokowych wykorzystywali te  istotne cechy cisu i tworzyli z jego udziałem piękne ogrodowe kompozycje.  Dodatkowym i nieocenionym atutem tejże rośliny stanowi jej zimozielone listowie. Dzięki temu,  cis stanowi bardzo dobry element szkieletu każdej kompozycji ,  w ciągu sezonu wegetacyjnego pozostaje w cieniu bardziej atrakcyjnych i efektownych roślin, ale zimą podtrzymuje wartość estetyczną układu i to on wówczas stanowi główną atrakcję. Zielony szkielet jest w moim przekonaniu istotnym elementem każdego układu, gdyż stanowi istotne tło oraz spoiwo kompozycyjne. Cis świetnie rośnie w zacienionych miejscach i takie też głównie preferuje. Ta dodatkowa zaleta pozwala na zazielenianie miejsc, w których brakuje pierwiastka zieleni, a gdzie niewiele z dostępnych na rynku roślin jest w stanie egzystować. W ogrodach barokowych pozwalał „zapełnić” dolne partie  masywnych boskietów, zbudowanych z drzew o dużej sile wzrostu i wysoko znajdującym się początku korony. Dodatkowo podkreślało to układ  podziału na wnętrza i zapewniało poczucie odizolowania. Naturalny pokrój cisu pospolitego do szeroki stożek, osiągający ok 15m wysokości. Jednak obecnie najczęściej spotkać go można  w formie krzaczastej i zazwyczaj formowanej.  Na naszym polskim rynku dostępnych jest wiele odmian cisu i do tych najpopularniejszych zaliczyłbym: ‚Fastigiata’, ‚Hilli’, ‚Hicksii’, ‚Wojtek’, ‚Viridis’, ‚Rependens’,’David’. Cisy są odporne na zanieczyszczenia powietrza oraz preferują alkaliczne podłoża.   Myślę, że awersja jaka towarzyszy tym rośliną nie spowoduje ich wyeliminowania z naszych przydomowych aranżacji , a walory jakie przedstawiłem sprawią, że z większym natężeniem będą wprowadzane do naszych ogrodów.