Objawy niedoborów związków chemicznych u winorośli
Rośliny tak jak ludzie dla właściwego funkcjonowania organizmu, utrzymania homeostazy potrzebują odpowiednich ilości związków chemicznych. Tak zwane makro i mikro elementy dostępne dla rośliny w ograniczonych lub nadmiernych ilościach mogą objawiać się skrajnie wizualnymi efektami. Postaram się opisać na przykładzie winorośli jak objawia się brak lub nadmiar poszczególnych związków chemicznych dostępnych dla niej.
AZOT
W literaturze zawsze zaczyna się omawianie od azotu, dlatego nie będę odstawał od uczonych i postąpię podobnie. Wynika to zapewne z tego, iż jest to najważniejszy, budulcowy związek w roślinach. Organicznymi nawozami odznaczającymi się dużą zawartością azotu są m.in. obornik, kompost czy rośliny motylkowe (tzw. nawóz zielony) W nawozach mineralnych jest on dostępny w formach azotanowej, amonowej oraz amidowej. Winorośl w przypadku niedoboru azotu wykazuje następujące objawy: liście stają się początkowo bladozielone aby z czasem przybrać żółte zabarwienie, z czasem opadają, ogonki liści czerwienieją, podobnie jak nerwy, spowolniony wzrost rośliny, zbyt wcześnie dojrzewają w efekcie owoce, ale są mniejsze i mniej słodsze. Nie jest także pożądaną sytuacją okoliczność nadmiaru dostępnego azotu, gdyż w tym przypadku liście są silnie zielone, roślina cechuje się silnym wzrostem, owoce mają skłonność do osypywania, później dojrzewają i są gorzej wybarwione oraz przedłuża się okres wegetacyjny co powoduje, iż rośliny wchodzą w zimę niedostatecznie zdrewniałe a co za tym idzie mniej mrozoodporne. Zbyt duża ilość azotu sprzyja także utrudnieniu pobierania potasu. Do którego teraz przechodzimy.
Potas
Potas to dla winorośli szalenie istotny pierwiastek. Dla konsumentów winogron także, gdyż wpływa na odpowiednie pobieranie i magazynowanie cukrów. Niedobór potasu objawia się podobnie pod niektórymi względami co nadmiar azotu ,a mianowicie tak: owoce mają skłonność do osypywania, obniżona płodność, zaburzone kwitnienie, roślina jest mniej odporna na suszę i mrozy, liście przebarwiają się na żółto między nerwami oraz na obrzeżach co przypomina nekrotyczne plamy chorobowe, z czasem mogą stać się brunatnofioletowe i zasychać. Nadmiar potasu jest rzadko spotykanym zjawiskiem i nie wywołuje ostrych objawów, jednak ma negatywny wpływ na ludzki organizm w którym się znalazły owoce z takiej rośliny, a zwłaszcza na nerki. Hiperglikemia to niepożądany stan i myślę że o tym raczej nie trzeba wspominać.
FOSFOR
Niedobór fosforu to ciemnozielone, chropowate liście, które opadają z czasem a to wpływa na wzrost rośliny. Także zmniejsza się mrozoodporność a zwiększa kruchość pędów.
WAPŃ
Odpowiednia zawartość wapnia w glebie jest dla winorośli niesamowicie ważne, gdyż związany z tym odczyn gleby jest niezbędny dla prawidłowego pobierania substancji pokarmowych przez roślinę. Właściwe ph dla prawidłowego rozwoju winorośli wynosi 7. Typowymi objawami niedoboru wapnia są: zwijanie się młodych listków – mogą pojawiać się na nich nekrotyczne plamy, słaby wzrost rośliny i plonowanie, zamieranie młodych korzeni włośniczkowatych,słabsze magazynowanie cukrów przez owoce. Nadmiar wapnia jest także niepożądany gdyż może prowadzić do chlorozy spowodowanej utrudnionym pobieraniem potasu, magnezu oraz żelaza , a więc związków niezbędnych to wytworzenia chlorofilu.
MAGNEZ
Magnez jak już wspomniałem wchodzi w skład chlorofilu a co za tym idzie jest niezbędny dla rozwoju rośliny. Głównymi objawami wizualnymi mogą być: żółknięcie blaszek liści między nerwami u odmian o jasnych jagodach lub czerwienienie u odmian o ciemnych owocach oraz obumieranie części lub całości gron.
ŻELAZO
Brak żelaza prowadzi do chlorozy. Objawy niedoboru żelaza to: żółknięcie, zwijanie się brzegów liści i zasychanie. Osłabione są także latorośle.
Mikroelementy: BOR, MANGAN, CYNK, MIEDŹ I MOLIBDEN
Bor: brzegi liści zwijają się ku dołowi, na liściach pojawiają się mozaikowate, żółtozielone plamki, pędy wierzchnie zamierają a rozwijają się boczne, wadliwe zapładnianie kwiatów, które częściowo opadają i przy tym spory udział zdrobniałych jagód. Mangan: wizualny aspekt objawów jest trudny do zidentyfikowania, ale obecność tego pierwiastka jest istotny z punktu widzenia tworzenia cukrów oraz transportu enzymów w ustroju rośliny. Cynk: słaby wzrost rośliny i ograniczone gabaryty powierzchniowe liści co zmniejsza powierzchnię biorącą udział w fotosyntezie. Miedź to głównie chloroza a przy nadmiarze ciemne i chropowate liście z metalicznym połyskiem. Molibden: brzegi liści się podwijają a ich zabarwienie jest żółtawe podobnie jak obszary pomiędzy nerwami.
Jak widać wszystkie wymienione związki chemiczne mają mniejszy lub większy wpływ na fizjologie i anatomie rośliny. Nie sposób wykluczyć któregoś z tych pierwiastków z ustroju rośliny, ponieważ pociągnie to za sobą zaburzenie funkcjonowania rośliny i zazwyczaj zauważalny gołym okiem patologiczny aspekt wizualny.
