Nawożenie roślin
Każdy organizm żywy dla odpowiedniego funkcjonowania potrzebuje witamin i minerałów, takich jak wapń, fosfor, magnez czy potas. Nie inaczej jest z roślinami, z tą różnicą ,że one same sobie nie są w stanie dostarczyć tych pierwiastków(w sytuacji braku ich w glebie), jedynym sposobem jest „podarowanie” ich im przez nas w drodze nawożenia. Dla posiadaczy ogrodów to jedna z podstawowych czynności ,której celem jest utrzymanie pięknego wyglądu roślin a niekiedy także przyśpieszenia ich wzrostu, jednak czasem można uzyskać wręcz odwrotny skutek.
Celem tego tekstu nie jest stworzenie pewnej awersji do tego typu działań a jedynie uświadomienie czytelnika i wzbogacenie jego wiedzy w tym zakresie. Gleba na której rosną lub dopiero mają rosnąć rośliny nie jest w każdym przypadku taka sama. Jak każdy wie istnieje wiele rodzajów gleb , które różnią się między sobą wyglądem, barwą a przede wszystkim zawartością składników mineralnych i organicznych a w konsekwencji pokarmowych. Zwykle już przed samym wsadzeniem roślin należy zadbać o poprawę struktury gleby, poprzez zastosowanie nawozów organicznych lub mineralnych. Do tych pierwszych zaliczyć możemy :obornik, kompost, substrat torfowy, mączki rogowe lub kostne a także rośliny nazywane powszechnie jako nawóz zielony: nostrzyk, peluszka, łubin itd.. Generalnie najlepsze jako nawóz zielony są rośliny motylkowe, gdyż potrafią one w krótkim czasie wyróść i stworzyć dużą ilość masy zielonej. Mają one bardzo pożyteczny wpływ na strukturę gleby, nie tylko poprzez wzbogacenie jej w próchnicę oraz azot, lecz także poprzez ochronę jej przed wysuszeniem i zmniejszenie ekspansji chwastów. Rośliny takie siejemy na przełomie lipca i sierpnia. Do drugiej grupy nawozów – mineralnych – zaliczamy nawozy fosforowe i potasowe (wysiewane jesienią i odpowiednio zmieszane z ziemią np poprzez przekopanie) oraz azotowe (stosowane wiosną). Obecnie w sklepach ogrodniczych można się spotkać z wieloma mieszaninami nawozów. Dobrze jest przeprowadzić badanie gleby przed nawożeniem na obecność poszczególnych pierwiastków w jej zawartości , wtedy mamy większą wiedzę na temat potrzeb naszej gleby i roślin.
Co jednak zrobić gdy już mamy posadzone rośliny i wieloletni ogród? Większość gleb nie jest idealnie zasobnych w składniki pokarmowe dla roślin. Dlatego najlepszym sposobem jest ich dostarczenie poprzez nawożenie. Nie powinno się jednak generalizować tych działań gdyż nie każda roślina ma takie same preferencje pokarmowe. Dużo zależy od żyzności gleby, gdyż wpływa to na stopień potrzeb nawożenia, szczególnych zabiegów wymagają rośliny egzystujące na piaszczystych, suchych, jałowych, ubogich glebach. Najlepszymi nawozami będą tutaj nawozy organiczne takie jak już wspomniane :obornik, kompost czy inne wspomniane wcześniej – stosuje się je poprzez rozsypanie wokół rośliny i przekopanie na głębokości ok. 15 cm, uważając przy tym aby nie uszkodzić korzeni ,ale także nawóz gołębi i kurzy oraz gnojówka. Z tymi ostatnimi należy uważać. Odchody gołębie i kurze należy odpowiednio rozcieńczyć w proporcjach np. 1 wiaderko odchodów do 10 wiaderek wody a więc 1:10 i zostawić przykryte szczelnie do fermentacji ,która powinna trwać nie mniej niż 14 dni po czym należy ponownie rozcieńczyć w takim samym stosunku i po rozcieńczeniu podlewać. Gnojówkę – mocz – jest nawozem azotowo – potasowym, rozcieńczamy ją w proporcji 1:3 dla dojrzalszych roślin oraz 1:nawet 10 dla młodszych i mniejszych roślin. Myślę, iż warto też wspomnieć o gnojowicy, którą stanowią odchody zwierzęce. Gnojowica także podlega procesowi rozcieńczenia aby nie uszkodzić roślin. Stosujemy ją więc po wcześniejszym rozcieńczeniu jej z wodą w stosunku 1:4, przefermentowaniu w szczelnym zbiorniku przez okres 12 dni oraz ponownym rozcieńczeniu w stosunku 1:10, taka gnojowica jest gotowa do podlania roślin. Przy stosowaniu przetworzonej gnojówki, gnojowicy czy odchodów kurzych i gołębich (czyli nawozów o dużej ilości azotu) należy uważać aby nie polewać liści roślin ,gdyż może dojść do ich poparzeniu ze względu na sporą ilość w niej amoniaku. Każdy z tych płynnych nawozów rozlewamy wokół rośliny w zasięgu jej korony. Strukturę gleby poprawia także torf, zwłaszcza niski. Poprzez swe właściwości sorpcyjne, a więc zdolność do zatrzymywania, pochłaniania i magazynowania różnych substancji np: znajdujących się w nawozach składników pokarmowych. Do wzbogacania gleby stosowany jest ostatnimi czasy kompost korowy. Co to takiego? Jest to kompost powstały z rozdrobnionej kory roślin iglastych zmieszanej z piaskiem i wzbogaconej np: torfem niskim (max 58% objętości pryzmy), nawozami mineralnymi (głównie azotowymi), odchodami ptasimi (max 8-10% pryzmy) czy obornikiem (max 40% pryzmy). Ze względu na zawartość potasu i fosforu można nie dodawać do pryzmy z obornika lub odchodów ptasich nawozów zawierających te pierwiastki oraz zmniejszyć ilość dodawanego azotu Pryzma może mieć rozmiar np. 2m szerokości na 1.5 m wysokości. Taki stos kory należy polewać wodą w ilościach 150 l na m3 kompostowanej kory oraz co 2 miesiące przekopywać (przerabiać). Po ok 10 miesiącach można go użyć do nawożenia. Ostatnim z opisanych sposobów dokarmiania roślin będą nawozy mineralne. Jest to najpowszechniejszy i według wielu najmniej pracochłonny sposób dożywiania roślin, ale jednocześnie najbardziej niebezpieczny z uwagi na możliwość „przedobrzenia”. Nawozy mineralne mimo że nie tworzą próchnicy są szybkim sposobem dostarczania składników pokarmowych dla roślin, są one dobrze przyswajalne przez rośliny ale zbyt duża ilość może doprowadzić do przenawożenia a w konsekwencji do uszkodzenia lub obumarcia rośliny. Aby do tego nie dopuścić po pierwsze należy dobrać odpowiednią dawkę (uwzględniając potrzeby pokarmowe roślin np. borówka amerykańska wymaga kwaśnego środowiska i do utrzymania takiego stosuje nawozy :siarczan amonu i potasu), po drugie nie wolno stosując nawóz dopuścić do pozostania jego drobinek na liściach gdyż może dojść do poparzenia ,po trzecie w przypadku nawozów dolistnie aplikowanych nie wolno ich stosować w pełnym nasłonecznieniu, najlepszym okresem jest wieczór lub wczesny ranek. Nawozy mineralne można podzielić na jednoskładnikowe, przykładowo typowo azotowe, fosforowe czy potasowe, wieloskładnikowe, które są bardzo wygodnym rozwiązaniem i pod pewnym względem mniej ryzykownym, gdyż dostarczają rośliną kompleksowo całe spektrum substancji odżywczych oraz nawozy dolistnie stosowane, których celem jest szybkie wzmocnienie roślin poprzez bezpośrednie dostarczenie im wartości odżywczych (ma to znaczenie szczególnie w okresie braku deszczy i utrudnionemu rozkładowi nawozów w formie stałej ).
